Tientallen camera's van woningen en zaken in België kunnen online door iedereen bekeken worden. Dat blijkt uit onderzoek van VRT NWS. We namen de proef op de som en confronteerden de eigenaars. Zulke onbeveiligde camera's betekenen niet alleen een gevaar voor de privacy, ook hackers maken bij cyberaanvallen gebruik van zulke onbeschermde toestellen.
Tientallen bewakingscamera’s in ons land zijn onvoldoende beveiligd, waardoor hun beelden online voor iedereen zichtbaar zijn zonder dat eigenaars het weten.
Tientallen bewakingscamera’s in ons land zijn onvoldoende beveiligd, waardoor hun beelden online voor iedereen zichtbaar zijn zonder dat eigenaars het weten.
Onbeveiligde camera’s vormen een risico voor privacy en kunnen door hackers misbruikt worden bij cyberaanvallen, waarschuwen experts.
Onbeveiligde camera’s vormen een risico voor privacy en kunnen door hackers misbruikt worden bij cyberaanvallen, waarschuwen experts.
"Verander altijd het standaard wachtwoord en kies voor een camera met regelmatige beveiligingsupdates", adviseert Tim Verheyden, VRT NWS-journalist en expert digitale media.
"Verander altijd het standaard wachtwoord en kies voor een camera met regelmatige beveiligingsupdates", adviseert Tim Verheyden, VRT NWS-journalist en expert digitale media.
We bellen naar een reisbureau net over de taalgrens.
“Goeiedag”, klinkt het aan de andere kant van de lijn.
We horen de eigenaar. En hoewel we kilometers verderop zitten, zien we hem ook: in zijn kantoor hangt een camera waarvan de beelden op een website worden getoond die voor de hele wereld zichtbaar is. We zien zo vanop afstand hoe hij met ons belt.
Maar dat beseft hij niet.
Hij denkt dat hij geen functionerende camera heeft en weet al helemaal niet dat zijn privébeelden voor de hele wereld zichtbaar zijn.
“Ziet u dat ik met een vinger naar de camera wijs?” vraagt de man verbaasd wanneer hij beseft dat hij door ons bekeken wordt.
Begluurd worden door je eigen camera
Het lijkt een makkelijke oplossing. Je bent op zoek naar een veiliger gevoel in huis of in je zaak en je beslist om een camera te installeren. Dat kan bijvoorbeeld een exemplaar zijn dat je eigendom 24/7 in beeld brengt.
Maar wat velen niet weten, is dat die camera's niet zelden met een eigen beveiligingsprobleem komen.
Zo worden tientallen Belgische gezinnen en bedrijven nog steeds zonder het te beseffen via hun eigen bewakingscamera’s of webcams begluurd. Vooral IP-camera's lopen gevaar, dat zijn camera's met een eigen (IP-)adres die beelden versturen via het internet.
Wat is een IP-camera?
Een IP-camera is een camera die beelden rechtstreeks verstuurt via het internet. Het toestel heeft een eigen (IP-)adres. "De meeste camera’s vandaag zijn dus IP-camera's", zegt computerwetenschapper Jeroen Baert. "Veiligere modellen versturen die beelden naar een beveiligd platform waar de gebruiker die kan raadplegen."
Bij andere modellen kan je rechtstreeks het toestel bereiken via het internet. Je bent dus zelf verantwoordelijk om de beveiliging in te stellen. De beveiliging hangt dus af van 2 dingen: hoe goed de fabrikant het toestel gebouwd heeft en hoe goed jij het toestel instelt.
Een niet te onderschatten fenomeen
Online bestaan er verschillende websites die het internet automatisch scannen op zoek naar onbeveiligde camera's. Die websites zijn zeker niet nieuw, maar ondanks herhaaldelijke waarschuwingen blijven er tal van camerabeelden permanent beschikbaar. En elke dag duiken er nieuwe toestellen op.
Een zoekopdracht op deze platformen laat meteen de omvang van het probleem zien. Wereldwijd zijn er op dit moment minstens gemiddeld 6.000 tot 8.000 camerabeelden die live publiek toegankelijk zijn. En ook in België duiken verschillende camerabeelden op. We vinden adressen van Beerse tot Waterloo.
We houden die websites een paar dagen in de gaten en noteren alle beelden in België die we met een paar kliks en zonder wachtwoorden kunnen raadplegen. Na enkele dagen hebben we een lijst van een dertigtal camerabeelden.
Fabrieken, vergaderruimtes en kapperszaken, maar ook camera’s in en rond privéwoningen duiken op. Zelfs camera's die geplaatst zijn door professionals zien we verschijnen.
"Het probleem is wellicht dat veel camera's standaard wachtwoorden en instellingen hebben met de bedoeling dat mensen dat wachtwoord aanpassen, maar dat gebeurt niet", zegt computerwetenschapper Jeroen Baert.
"En heel vaak wil je die beelden vanop afstand bekijken en dus zetten mensen een of meerdere poorten van hun internetverbinding open zonder zich ervan bewust te zijn dat bepaalde geautomatiseerde systemen op het internet alle IP-adressen afgaan om die open poorten te vinden."
Waarom verzamelen websites die beelden?
"Ik krijg het er koud van", reageert een van de kapsters van een Vlaams kapsalon als we haar confronteren met camerabeelden die de binnenkant van haar werkplek tonen.
Ze roept er een van haar collega's bij. "Dat ben ik", reageert die meteen wanneer ze zichzelf op de beelden herkent. Ze herkennen niet enkel de plek waar ze klanten helpen, maar ook de keuken.
"Maar hoe belanden die beelden online?" vragen ze zich af.
Geen camera’s meer in de keuken of de gang van studentenkoten: verhuurder krijgt boete van 9.700 euro
De websites die dat doen, verzamelen de beelden om verschillende redenen. Zo zoeken bepaalde websites achter welke IP-adressen kwetsbare apparaten schuilgaan. Die websites halen hun inkomsten uit abonnementen en werken naar eigen zeggen om "beveiligingsproblemen aan te tonen".
"Het is alsof zo'n website door een straat loopt en toont van welke huizen de deur openstaat", zegt computerwetenschapper Jeroen Baert.
Andere websites gaan een stap verder en tonen de beelden zelf. Waar sommige websites naar eigen zeggen beweren het internet veiliger te willen maken door open apparaten publiek te maken, richten ze zich vooral op voyeurisme en willen ze zoveel mogelijk verkeer naar hun websites lokken. Dat levert advertentie-inkomsten op.
Van "maakt niet uit" tot "eng"
We vragen aan enkele mensen wat ze ervan vinden om gefilmd te worden door een onbeveiligde camera aan een tankstation én het feit dat die beelden wereldwijd bekeken kunnen worden.
"Ja, dat is allemaal wel heel eng als ik daar zo bij nadenk." Maar ook: "Voor mij maakt het eigenlijk niet uit."
Het is duidelijk dat niet iedereen het gevaar even groot acht. Van een aantal mensen die we gewaarschuwd hebben voor hun eigen onbeveiligde camera, zien we zelfs dat de beelden weken nadien nog steeds online staan. Dat is niet het geval voor het reisbureau en het tankstation in dit artikel: beide eigenaars hebben meteen actie ondernomen.
Toch is het feit dat je camera onbeveiligd is en door heel de wereld kan worden bekeken, om meerdere redenen risicovol.
"Het grootste probleem is natuurlijk de inbreuk op je privacy", zegt computerwetenschapper Jeroen Baert. "Mogelijk geeft het tips aan inbrekers."
"Maar het kan vooral ook een springplank naar meer zijn. Als een camera slecht beveiligd is, kan die in sommige gevallen toegang geven tot het bredere netwerk. En mogelijk nog meer schade berokkenen.”
Makkelijke prooi voor hackers
Tot slot kan je camera ook ingezet worden bij DDoS-aanvallen. Bij een zogenoemde DDoS-aanval worden servers 'gebombardeerd' met verzoeken, waardoor ze overbelast raken en onbereikbaar worden voor de echte gebruikers.
"Je moet zo’n camera als een kleine computer zien. Als er een fout in het besturingssysteem zit, kan die in principe ingezet worden bij cyberaanvallen", aldus Baert. "Dat kan met elk toestel dat verbonden is met het internet."
Volgens Baert gebeurt dat grotendeels geautomatiseerd. "Zo wordt het IP-adres van je camera deel van een lange lijst aan IP-adressen die openstaan."
Uit ons onderzoek blijkt dat dit effectief gebeurt. In een Telegramgroep waarin DDoS-aanvallen worden voorbereid, zien we hoe beelden circuleren van een Brusselse zaak waar hackers toegang kregen tot een onbeveiligde camera.
Wat kan je hiertegen doen?
Er bestaan mogelijkheden om je tegen deze gevaren te beschermen. Dat zegt Tim Verheyden, VRT NWS-journalist en expert digitale media.
"Verander in ieder geval het standaard wachtwoord van zo'n camera naar een sterk wachtwoord", legt Tim Verheyden uit.
"En als je zo’n camera koopt, ga dan niet meteen voor de goedkoopste camera, maar kijk naar de middenklasse en kijk of de camera’s ook op lange termijn beveiligingsupdates blijven geven."
"En voor de gevorderden: kijk eens of je zo’n camera thuis op een apart wifinetwerk kan hangen, want dat is ook altijd veiliger op lange termijn", aldus Verheyden.
We hebben de eigenaars van de onbeveiligde camera's die we konden lokaliseren, gecontacteerd met de melding dat hun beelden online stonden. De meeste eigenaars beloofden actie te ondernemen.
Technologie & Wetenschap
Ontdek via onze nieuwsbrief als eerste de gasten van vanavond. Fatma, Kobe en Xavier gaan met hen in gesprek over nieuws dat ons elke dag bezig houdt.
general.player.loading"
general.player.loading"
general.player.loading"
general.player.loading"
general.player.loading"
The full story
This article is one source in a clustered incident — the cluster page carries the summary, timeline and every other outlet covering it.
